اختلال پرخوری عصبی

چرا چرخه پرخوری و پشیمانی متوقف نمی‌شود؟ (ریشه‌های روانی)

بسیاری از افرادی که در دام پرخوری عصبی گرفتار شده‌اند، تصور می‌کنند که مشکل اصلی آن‌ها فقدان قدرت اراده یا ضعف شخصیتی در برابر غذا است، در حالی که حقیقت ماجرا بسیار پیچیده‌تر بوده و ریشه در لایه‌های عمیق روانشناختی دارد. این چرخه معیوب معمولاً نه با گرسنگی فیزیکی، بلکه به عنوان یک مکانیزم مقابله‌ای ناکارآمد برای مدیریت احساسات دشوار و طاقت‌فرسا آغاز می‌شود. استرس‌های شدید، اضطراب، احساس تنهایی، غم، یا حتی خشم سرکوب‌شده می‌توانند به عنوان محرک‌هایی قدرتمند عمل کنند که فرد را به سمت غذا سوق می‌دهند. در این لحظات، عمل خوردن به طور موقت نقش یک آرام‌بخش یا ابزاری برای بی‌حس کردن دردهای عاطفی را بازی می‌کند و برای لحظاتی کوتاه، ذهن فرد را از نشخوار فکری درباره مشکلاتش منحرف می‌سازد، اما این آرامش بسیار زودگذر و فریبنده است.

آنچه باعث می‌شود این رفتار به یک چرخه تکرارشونده و مقاوم تبدیل شود، اتفاقاتی است که بلافاصله پس از اتمام دوره پرخوری رخ می‌دهد. پس از فروکش کردن لذت آنی خوردن، موجی سهمگین از احساسات منفی شدیدتر، شامل شرمساری عمیق، نفرت از خود، احساس گناه و ترس فلج‌کننده از افزایش وزن به فرد هجوم می‌آورد. این آشفتگی هیجانی شدید، فرد را وادار می‌کند تا برای کاهش اضطراب و بازگرداندن حس کنترل از دست رفته، به رفتارهای جبرانی مخرب مانند استفراغ عمدی یا رژیم‌های سخت روی بیاورد. متأسفانه، همین رفتارهای جبرانی، هم از نظر فیزیولوژیک بدن را در حالت قحطی قرار می‌دهند و هم از نظر روانی تنش را افزایش می‌دهند و بستر را برای حمله بعدی پرخوری آماده می‌کنند، و بدین ترتیب فرد در یک مدار بسته و فرساینده گرفتار می‌شود.

در سطحی عمیق‌تر، تداوم این چرخه اغلب با باورهای بنیادین نادرست فرد درباره خودش و جهان پیرامونش گره خورده است. بسیاری از مبتلایان به پرخوری عصبی از عزت‌نفس پایین رنج می‌برند و ارزش وجودی خود را صرفاً به شکل ظاهری و عدد روی ترازو وابسته می‌دانند. همچنین، ویژگی‌های شخصیتی مانند کمال‌گرایی افراطی نقش مهمی در این میان دارد؛ تفکر “همه یا هیچ” باعث می‌شود که فرد با خوردن کوچک‌ترین خوراکی خارج از برنامه، احساس شکست کامل کند و به خود بگوید “حالا که رژیمم خراب شد، پس تا آخر ادامه می‌دهم” که منجر به پرخوری شدید می‌شود. علاوه بر این، برای بسیاری، این اختلال راهی ناخودآگاه برای اعمال کنترل بر زندگی است؛ زمانی که همه چیز در دنیای بیرون آشفته به نظر می‌رسد، کنترل وسواس‌گونه بر ورودی و خروجی بدن، حس کاذبی از امنیت و تسلط را ایجاد می‌کند.

عوارض خطرناک پرخوری عصبی در صورت عدم درمان فوری

اختلال پرخوری عصبی یا بولیمیا، تنها یک مشکل روانی نیست که به رفتارهای غذایی فرد محدود شود؛ بلکه تأثیرات مخرب آن به مرور زمان می‌تواند سلامت جسمی و روانی فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. یکی از جدی‌ترین عوارض این اختلال، آسیب‌های فیزیکی ناشی از رفتارهای جبرانی، به ویژه استفراغ عمدی است. این رفتار باعث می‌شود اسید معده به طور مکرر با دهان و مری تماس پیدا کند که در نتیجه آن، مینای دندان به شدت فرسایش می‌یابد و فرد دچار پوسیدگی دندانی، حساسیت شدید به سرما و گرما و حتی از دست دادن دندان‌ها می‌شود. علاوه بر این، استفراغ مکرر می‌تواند باعث بروز مشکلات جدی‌تری همچون التهاب و زخم مری، خونریزی دستگاه گوارش و در موارد حادتر، پارگی مری یا معده شود که تهدیدی جدی برای جان فرد به شمار می‌رود.

یکی دیگر از عوارض خطرناک پرخوری عصبی، برهم خوردن تعادل الکترولیت‌های بدن است که ناشی از استفراغ، استفاده مکرر از داروهای ملین یا ادرارآور و حتی کم‌آبی شدید بدن است. این عدم تعادل می‌تواند مشکلاتی همچون ضعف عضلانی، گرفتگی‌های شدید، بی‌نظمی ضربان قلب و در موارد شدیدتر، ایست قلبی را به دنبال داشته باشد. همچنین، پرخوری‌های مکرر و رفتارهای جبرانی، به سیستم گوارش آسیب وارد می‌کنند و باعث مشکلاتی مانند یبوست مزمن، نفخ، دردهای شکمی و حتی انسداد روده می‌شوند. در زنان، این اختلال می‌تواند چرخه قاعدگی را مختل کرده و به مشکلات هورمونی جدی منجر شود. تأثیرات طولانی‌مدت بر سیستم ایمنی نیز از دیگر عوارض است که بدن را نسبت به بیماری‌های عفونی و سایر مشکلات سلامت آسیب‌پذیرتر می‌کند.

عوارض روانی ناشی از پرخوری عصبی به همان اندازه عوارض جسمانی، جدی و نگران‌کننده هستند. فرد مبتلا به این اختلال معمولاً با عزت‌نفس پایین، احساس بی‌ارزشی و خشم نسبت به خود دست و پنجه نرم می‌کند. این احساسات منفی مداوم می‌توانند زمینه‌ساز بروز اضطراب، افسردگی و حتی افکار خودکشی شوند. علاوه بر این، چرخه مداوم پرخوری و رفتارهای جبرانی، انرژی روانی بسیاری از فرد می‌گیرد و بر روابط اجتماعی، عملکرد تحصیلی یا شغلی و کیفیت کلی زندگی او تأثیر منفی می‌گذارد. متأسفانه، عدم درمان به موقع این اختلال، باعث می‌شود فرد بیشتر در چرخه مخرب آن گیر کند و احتمال بروز عوارض جبران‌ناپذیر جسمانی و روانی افزایش یابد. از این رو، اقدام فوری برای شناسایی و درمان این اختلال، نه تنها برای بهبود کیفیت زندگی فرد، بلکه برای حفظ سلامت و نجات جان او ضروری است.

اولین قدم برای رهایی از پرخوری عصبی: رزرو نوبت مشاوره با دکتر حمیدی کناری

پرخوری عصبی یا بولیمیا یکی از اختلالات پیچیده‌ای است که زندگی فرد را در تمامی ابعاد تحت تأثیر قرار می‌دهد، از سلامت جسمانی گرفته تا روابط اجتماعی و روحیه فردی. بسیاری از افراد مبتلا به این اختلال، ممکن است بارها تلاش کنند که به تنهایی از این چرخه مخرب خارج شوند، اما اغلب این تلاش‌ها به دلیل ماهیت روانشناختی و زیستی این بیماری ناکام می‌ماند. اولین و مهم‌ترین قدم برای رهایی از این مشکل، پذیرش این واقعیت است که پرخوری عصبی یک مشکل قابل درمان است و کمک گرفتن از یک متخصص روانپزشک می‌تواند مسیر بهبودی را به مراتب کوتاه‌تر و مؤثرتر کند. دکتر حمیدی کناری، با سال‌ها تجربه در درمان اختلالات خوردن، آماده است تا شما را در این مسیر همراهی کند.

جلسات مشاوره با دکتر حمیدی کناری، فرصتی است تا شما یا عزیزتان در محیطی امن و بدون قضاوت، درباره احساسات، افکار و رفتارهایی که شما را گرفتار چرخه پرخوری کرده‌اند، صحبت کنید. دکتر حمیدی با رویکردی علمی و انسانی، ابتدا به بررسی دقیق وضعیت شما می‌پردازد تا بتواند عوامل زمینه‌ساز و محرک‌های اصلی این اختلال را شناسایی کند. این ارزیابی اولیه، کلیدی است برای طراحی یک برنامه درمانی کاملاً شخصی‌سازی‌شده که هم به جنبه‌های روانی و هم به مشکلات جسمانی مرتبط با این بیماری بپردازد. دکتر حمیدی با ترکیب روان‌درمانی‌های پیشرفته و مداخلات دارویی در صورت نیاز، به شما کمک می‌کند تا به تدریج از چرخه معیوب پرخوری و رفتارهای جبرانی رهایی یابید.